ประเพณีแห่รูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก
สำนักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี
Academic Resources and Information Technology Center (ARITC)
Thepsatri Rajabhat University

สารสนเทศท้องถิ่น

Developed in conjunction with Ext-Joom.com

ประเพณีแห่รูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก

ประเพณีแห่รูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก

tradluangpukrukpic050252

  • ประวัติความเป็นมาการชักรูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก

  •      หลวงปู่ทอกรัก สุวณฺณสาโร (คำอ่าน หลวงปู่-ทอ-กรัก-สุ-วัน-นะ-สา-โร ) เจ้าอาวาสวัดอัมพวัน อยู่ใน
    สมณเพศจนมีความชราภาพมาก ศิษยานุศิษย์ได้พาท่านไปถ่ายรูปที่ร้านอมรศิลป์ ในตัวเมืองลพบุรี เมื่อถึงกำหนดวันรับรูปคณะศิษย์ ได้นั่งเรือกระแซงไปรับรูป ซึ่งรูปนั้นมีขนาดใหญ่มาก จึงตั้งรูปกลางลำเรือและพายเรือกลับวัด ตลอดทางประชาชนทั่วไป เมื่อเห็นรูปหลวงปู่กรัก ก็กราบไหว้สักการะกันตลอดทาง เพราะหลวงปู่กรักเป็นพระเถระที่เคร่งครัดในวัตรปฏิบัติ มีชื่อเสียงด้านวิทยาคม เป็นที่เคารพศรัทธา อีกทั้งหลวงปู่กรักท่านยังเป็นพระอุปัชฌาย์จารย์ด้วยจึงมีสัทธิวิหาริกมากมาย เมื่อเห็นรูปอุปัชฌาย์ของตนผ่านมา จึงทำความเคารพกราบไหว้บูชากันทั่วไปตลอดลำน้ำ
  •      เมื่อศิษยานุศิษย์ในเรือได้เห็นเช่นนั้นก็เกิดความปลื้มปิติยินดีเป็นอย่างยิ่ง จึงมีความคิด ที่จะแห่รูปหลวงปู่ทอกรักทุกๆ ปี เพื่อให้ประชาชนคณะศิษย์ใกล้ไกล ทั่วไปได้กราบไหว้บูชากัน โดยกำหนดวันคือ วันแรม 6 ค่ำ เดือน 11 ของทุกปีเป็นวันที่ทำการแห่หลวงปู่ทางเรือ และในวันรุ่งขึ้นคือวันแรม 7 ค่ำ เดือน 11 เป็นวันตักบาตรเทโวหรือเรียกว่า "ตักบาตรพระร้อย" ของชาวไทยรามัญวัดอัมพวันบ้านบางขันหมากด้วย จึงเกิดประเพณีชักรูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก สุวณฺณสาโร ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
  •      ในปีพุทธศักราช 2485 ได้ทำการหล่อรูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก โดยมีพระอาจารย์ฉัว อดีตเจ้าอาวาส
    วัดมะปรางหวาน สัทธิวหาริกของหลวงปู่ได้จัดสร้างรูปหล่อเท่าองค์จริงของหลวงปู่ขึ้น โดยท่านได้นำช่างปั้น มาปั้นรูปเหมือนหลวงปู่ขณะมีชีวิตอยู่ โดยหลวงปู่ทอกรักนั่งเป็นแบบให้ช่างปั้นด้วย รูปปั้นนั้นมีขนาดเท่าองค์จริง และได้หล่อเป็นรูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก เนื้อสัมฤทธิ์ขึ้น มาเป็นรูปหล่อที่มีลักษณะเหมือนหลวงปู่มากที่สุด ราวกับเป็นองค์ท่านจริงๆ และได้ใช้รูปหล่อนี้แห่ทางเรือแทนรูปถ่าย หลวงปู่จนถึงทุกวันนี้

  •      ประเพณีแห่รูปเหมือนหลวงปู่ทอกรัก สุวณฺณสาโร กำหนดขึ้นขึ้นในวันแรม 6 ค่ำ เดือน 11 การแห่ทางเรือ โดยตระเตรียมเรือลำหนึ่ง สำหรับประดิษฐานรูปหล่อหลวงปู่ทอกรัก แล้วต่อเชือกยาวที่หัวเรือ จะมีขบวนเรือของชาวบ้านจะช่วยกันพายเรือลากจูงเรือหลวงปู่ทอกรัก ซึ่งชาวบ้านต่างก็จะตกแต่งประดับประดาเรือของตนให้สวยงาม ผู้ร่วมพิธีก็ต้องแต่งกายให้งดงามเช่นเดียวกัน การตั้งขบวนเรือเริ่มจากวัดใต้ คือวัดอัมพวันพายเรือทวนแม่น้ำลพบุรีขึ้นไปจนถึงวัดเสือ(วัดพยัคฆาราม) บางปีจะลากจูงไปจนถึงอำเภอท่าวุ้งที่วัดปากคลอง(ตำบลบางคู้) แล้วล่องแม่น้ำลพบุรีกลับมายังวัดอัมพวัน ประเพณีนี้มีความสนุกสนานมากในหมู่หนุ่มๆ สาวๆ ที่มีโอกาสเดินทางร่วมในขบวนแห่และช่วยกันพายเรือ และเมื่อเรือต้องกระทบคลื่นจากเรือยนต์ที่แล่นผ่านไปมา น้ำก็จะกระเส็นกระสายเข้าเรือทำให้เปียกปอนไปตามๆ กัน ครั้นถึงจุดหมายปลายทางจะมีข้าวห่อแจกผู้ร่วมในขบวนแห่ มีการตัดสินการแต่งกายของผู้ลงเรือแต่ละลำ มีการแข่งเรือ มีมหรสพสมโภชน์ กิจกรรมต่างๆ ล้วนมีความสนุกสนาน
  •      ปัจจุบันประเพณีแห่รูปหลวงปู่กรักได้เปลี่ยนจากทางเรือมาเป็นการแห่ทางรถยนต์แทน ในปัจจุบันการคมนาคมเปลี่ยนไป ทางวัดได้ทำการแห่รูปหล่อหลวงปู่กรักทางบกแทน โดยมีระยะทางคือออกจากวัดอัมพวันแห่รอบหมู่บ้านบางขันหมากไปถึงวัดสิงห์ทอง ออกถนนลพบุรี- สิงห์บุรี และเข้าสู่ตัวเมืองลพบุรีกลับสู่วัดอัมพวัน โดยมีประชาชน ชาวบ้าน ศิษยานุศิษย์จากทั่วสารทิศมาร่วมขบวนแห่ผู้ร่วมขบวนจะแต่งชุดไทยรามัญ หรือชุดต่างๆ ร่วมขบวนหลากหลายและมีโรงทานเลี้ยงตลอดเส้นทางที่แห่
  •      ภายในงานวัดอัมพวันจัดให้มีการปิดทองรูปหล่อเหมือนหลวงปู่ทอกรัก สุวณฺณสาโร ดังนั้นชาวไทยรามัญ(มอญ) บ้านบางขันหมาก เมืองลพบุรี จะแต่งชุดไทยรามัญท้องถิ่นของตนเองมาร่วมงาน และมีการละเล่นต่างๆ เช่นการแข่งเรือโบราณพื้นบ้าน, ประกวดเรือสวยงาม, มีเรือสวยงามพื้นบ้านของชาวบ้านมาร่วมงานกันมากมาย และการแสดงนิทรรศการวิถีชีวิตไทยรามัญ เป็นงานสืบสานวัฒนธรรมประเพณีไทยรามัญ นับว่าเป็นการแสดงความสามัคคีของชาวไทยรามัญ(มอญ) นอกจากนั้น ก็มีหน่วยงานราชการ ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ ในจังหวัดลพบุรี มาร่วมงานและสนับสนุนเป็นประจำทุกปี

    tradluangpukrukpic10035201

    tradluangpukrukpic020452

    tradluangpukrukpic18035201

    • ประวัติพระอุปัชฌาย์ทอกรัก สุวณฺณสาโร อดีตเจ้าอาวาสวัดอัมพวัน เจ้าคณะตำบลบางขันหมาก

    • ชาติภูมิ พระอุปัชฌาย์ทอกรัก สุวณฺณสาโร สกุลเดิม ท่อทอง กำเนิดเมื่อ วันศุกร์ ขึ้น 12 ค่ำ เดือน 11 ปีฉลู พุทธศักราช 2395 ณ บ้านบางขันหมากใต้ อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี โยมบิดามารดาเป็นชาวรามัญ ไม่ทราบนามที่แน่นอน

      »»»»» ท่านได้เข้าสู่ร่มเงาแห่งบวรพระพุทธศาสนาแต่เยาว์วัย โดยท่านได้บรรพชาเป็นสามเณรและได้จำพรรษาอยู่ที่วัดอัมพวัน จนมีอายุครบอุปสมทบ จึงได้อุปสมบท ณ วัดอัมพวัน ตำบลบางขันหมาก อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี และครองสมณเพศ ตลอดมาจนได้ดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสวัดอัมพวันเป็นพระอุปัชฌาย์ และเป็นเจ้าคณะตำบลบางขันหมากใต้
    • »»»»» พระอุปัชฌาย์ทอกรัก สุวณฺณสาโร เป็นพระเถระที่เคร่งครัดต่อวัตรปฏิบัติในพระธรรมวินัย ถือสันโดษเป็นผู้มีความเมตตากรุณาเป็นที่ตั้ง ปรากฏเลื่องลือกันทั่ว ท่านเป็นที่เคารพศรัทธาจากญาติโยมศิษยานุศิษย์ทั้งใกล้และไกล
    • »»»»» นอกจากวัตรปฏิบัติแล้ว ทางด้านวิทยาคมพระอุปัชฌาย์ทอกรัก สุวณฺณสาโร เป็นพระเกจิอาจารย์ระดับแนวหน้าของจังหวัดลพบุรี มีเรื่องเล่า
      มากมายที่กล่าวขวัญถึงกิตติศัพท์ด้านวัตถุมงคลของท่าน ที่สามารถสอบถามได้จากปากต่อปากของผู้เฒ่าผู้แก่ในท้องถิ่น

      มรณภาพ ในวันแรม 7 ค่ำ เดือน 11 เป็นวันตักบาตรพระร้อยหรือวันตักบาตรเทโว เช้าวันนั้นท่านนั่งเรือไปรับบาตรจากชาวบ้านเหมือนปกติที่ทำอยู่ทุกปี พอตกเย็นท่านเกิดอาพาธกะทันหันด้วยความชราภาพมาก พระภิกษุสามเณรและคณะศิษย์ให้การอุปัฏฐากดูแลท่านด้วยดี ท้ายสุดท่านก็ได้มรณภาพลงด้วยอาการอันสงบในวันนั้นนั่นเอง ตรงกับวันพุธ แรม 7 ค่ำ เดือน 11 ปีมะแม พุทธศักราช 2486 รวมสิริอายุ 91 ปี พรรษา 70

    • (สมณเพศ หมายถึงเพศพระภิกษุ (คือ การโกนผมครองผ้ากาสาวะหรือผ้าสีเหลือง))
      (วัตรปฏิบัติ หมายถึงการปฏิบัติตามหน้าที่หรือตามศีิล)
      (สัทธิวิหาริก หมายถึงคำเรียกผู้ที่ได้รับการบวชจากพระอุปัชฌาย์ ใครเคยบวชจากพระอุปัชฌาย์รูปใดก็เป็นสัทธิวิหาริกของพระอุปัชฌาย์นั้น)
      (วัดอัมพวัน ตั้งอยู่เลขที่ 91 หมู่ 1 ตำบลบางขันหมาก อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี)